Nawozy potasowe

Do połowy zeszłego stulecia jedynym nawozem potasowym był popiół i pewne odpadki przemysłowe.

Dopiero, z chwilą odkrycia pokładów soli potasowych, rolnictwo zyskało niewyczerpane niemal zasoby potasu, zdatnego do zasilenia gleby w ten ważny składnik pokarmowy. Największe pokłady tych soli znajdują się w Stassfurcie (Saksonia pruska), u nas występują bogate złoża w Kałuszu (Galicja wschodnia). Te ostatnie jednak dotąd, niestety, stosunkowo słabo są eksploatowane.

Nawozy potasowe są stosowane bądź wprost jako zmielone kopaliny, bądź też ulegają fabrycznej przeróbce na produkty czyściejsze i bardziej skoncentrowane.

Kainit.

Kainit składa się z siarczanu potasu (K2SO4), siarczanu magnezu, chlorku magnezu i wody H2O. Zawiera w stanie kopalnym często znaczne ilości soli kuchennej (NaCl), która obniża zawartość w nim potasu. Zwykle firmy gwarantują około 12% K2O.

Kainit jest ciałem krystalicznym, barwy szarawej lub czerwonawej. W stanie zmielonym chciwie wchłania wodę i zbryla się, dlatego też dobrze jest dodawać do zmielonego produktu 2 -2.5% proszku torfowego, który zapobiega zbryleniu.

Chlorki, zawarte w kainicie, zwłaszcza chlorek magnezu, są szkodliwymi dla roślin, ponieważ jednak są łatwiej rozpuszczalne niż siarczany, przeto, stosując kainit na kilka tygodni przed siewem, pozbędziemy się ich przez wyługowanie z gleby przed wzejściem roślin. Uwaga ta stosuje się również do sylwinitu, o którym z kolei mówić będziemy.

 Sylwinit.

Jest to kopalina, składająca się z sylwinu (KCl), soli kuchennej Na Cl i nieznacznej ilości kainitu, zawierająca 17 – 23% a zatem bogatsza w potas niż kainit.

Twarda sól.

Jest to mieszanina sylwinitu z kizerytem, który jest siarczanem magnezu (MgSO4). Zawiera on 11.6 – 12.9% tlenku potasu (K2O), tj. prawie tyle co w kainicie z tą różnicą, że gdy w kainicie potas występuje w postaci siarczanu, w twardej soli + w postaci chlorku.

Sole fabryczne (skoncentrowane).

Sole potasowe fabryczne, czyli tz. sole skoncentrowane, są to produkty nawozowe, otrzymane drogą odpowiedniej przeróbki kopalin (kainitu, karnalitu, sylwinitu).

Celem tej przeróbki jest usuniecie szkodliwych domieszek, zawartych w surowym materiale i skoncentrowanie (stężenie) związków pożytecznych Posługują się w tym celu metodą ługowania i krystalizacji.

Zależnie od procentowej zawartości potasu, mamy w handlu 30, 90, i 40% sole potasowe. U nas przeważnie używane są 30 i 40%-we.

Sole skoncentrowane mają tę przewagę nad kopalniami że nie zawierają domieszek trujących (gwarancja) i wobec wysokiej swej procentowości lepiej się kalkulują, przy dalszych zwłaszcza transportach.

Oprócz soli skoncentrowanych, u nas powszechnie obecnie stosowanych, istnieją jeszcze i inne analogiczne fabrykaty, jak: siarczan potasowo-magnezowy, chlorek potasowy – są one jednak bardzo drogie i używane w pewnych tylko krajach, bardzo odległych od kopalń soli potasowych oraz w przemyśle.