Tworzenie się gleby cz. 1

Powiedzieliśmy, że gleba powstała z rozkruszenia i zwietrzenia skał, tworzących skorupę ziemską. Takie przekształcanie skorupy ziemskiej odbywa się nieustannie pod wpływem czynników fizycznych, chemicznych i biologicznych.

Fizyczne czynniki tworzenia się gleby

Najważniejszymi czynnikami fizycznymi, powodującymi kruszenie się skorupy ziemskiej, są temperatura i woda.

Z fizyki wiemy, że w wyższej temperaturze ciała wszystkie się rozszerzają, w niskiej kurczą, jednym słowem, pod wpływem temperatury ciała zmieniają swoją objętość. Prawu temu podlegają, oczywiście, również minerały, tworzące skorupę ziemską.

Należy jednak pamiętać, że różne minerały w różnym stopniu podlegają temu prawu, t. j. w jednych zmiany objętości pod wpływem temperatury są większe, w innych mniejsze, zależy to od t. zw. współczynnika rozszerzalności ciał pod wpływem ciepła.

Jeśli skała składa się z różnych minerałów, o różnych współczynnikach rozszerzalności, wtedy, pod wpływem ogrzania, poszczególne minerały, tworzące skały, zwiększają swą objętość w różnym stopniu, i odwrotnie, przy ochładzaniu skały w różnym stopniu objętość tę zmniejszają, tj. kurczą się. Wskutek tego, pod wpływem zmian w temperaturze (na przkł. za dnia i w nocy, w lecie i w zimie), spójność pomiędzy minerałami, tworzącymi skały, ulega rozluźnieniu, co prowadzi do powstania w zbitej i ścisłej przedtem masie skalnej szerszych lub węższych,’ często prawie niewidzialnych szpar.

Comments
  1. 6 dni ago