Tworzenie się gleby cz. 2

Powstanie.szpar toruje drogę innemu czynnikowi kruszenia się skały – wodzie. Woda zapełnia szczeliny powstałe w skale. Ponieważ zaś, jak wiadomo z fizyki, woda posiada tę własność, że, marznąc, zwiększa swą objętość (ze 100 cm. wody otrzymuje się 109 cm. lodu), przeto, zamieniając się w lód w szczelinach skalnych, napiera na bok szczeliny i rozszerza je. Rozszerzona szczelina zapełnia się wodą, która znów, marznąc, dalej ją rozszerza itd. Wreszcie skała nie może wytrzymać wewnętrznego naporu marznącej w jej szczelinach wody i pęka, jak pęka naczynie, w którym marznie woda.

Zwiedzanie Krakowa

Pękająca skała, zwalając się i uderzając o inne, rozsypuje się w większe kawały. Większe odłamy skalne ulegają dalszemu kruszeniu pod wpływem zmian temperatury i marznącej wody, mniejsze zaś woda unosi z sobą w doliny, krusząc po drodze przez tarcie 0 dno i boki łożyska, w którym woda płynie, na coraz drobniejsze odłamki. Gdy prąd wody osłabnie, drobne ziarna osiadają na dnie, tworząc podstawę, z którego powstają podgłebie i gleba.

Jeśli podstawa dla gleby powstaje w wyżej opisany sposób, tj. wskutek przeniesienia okruchów skalnych na inne miejsce przez wodę – wtedy gleba nazywać się będzie napływową. Przykładem gleb napływowych są na przkł. gliny, niektóre gleby piaszczyste. Jeśli siłą przenoszącą była nie woda, lecz wiatr, co również często miewa miejsce, wtedy gleba będzie nosić nazwę nawianej. Przykładem gleb tego rodzaju może być loss (Sandomierskie, Lubelskie).

Zwiedzanie Krakowa