Tworzenie się gleby cz. 3

Napływową glebę od nawianej odróżnić można dlatego, że pierwsza ma budowę warstwowaną, cząstki oszlifowane, gdy budowa drugiej jest jednolita, a drobne okruszynki, przy rozglądaniu ich w mocnym powiększeniu, mają kanty ostre.

Jest jednak jeszcze jedna kategoria gleb, u nas zwłaszcza na północy, pospolitych, które składają się z cząstek różnej wielkości, bezładnie rozłożonych, przeważnie kanciastych, nieoszlifowanych, nie są warstwowane i mają skład mineralogiczny różny od podłoża, nie zaliczają się zaś ściśle ani do napływowych, ani do nawianych. Są to gleby powstałe drogą przy transportowaniu materiału z północy przez lodowce, w okresie lodowcowym, który, po ustąpieniu (stopnieniu) lodowca, pozostał na tern miejscu, na które przyniósł go lodowiec. Gleby te nazywamy polodowcowymi, do takich należy na przkł. większość naszych piasków.

Bywa jednak i tak, że okruchy skalne, na które rozpadła się skała pod wpływem zmian temperatury, wody, nie zostają uniesione, ale pozostają na miejscu. Daje to podstawę do powstania gleby pierwotnej. Dla tego rodzaju gleb charakterystyczną jest obecność w nich cząstek kanciastych, nieogładzonych i nie różniących się w zasadzie pod względem składu mineralogiczno chemicznego od podłoża. Przykładem takich gleb są na przkł. rędziny.

W Polsce najczęściej mamy do czynienia z glebami naniesionymi, gleby pierwotne występują na ziemiach polskich stosunkowo rzadko.

Z gleb naniesionych najwięcej zasobnymi w pokarmy są zazwyczaj gleby napływowe, nie zawsze jednak odznaczają się one dobrymi własnościami fizycznymi (nprzkł. gliny). Gleby nawiane (loss) zawierają mniej składników pokarmowych, ale za to celują swymi własnościami fizycznymi, tern też tłumaczy się wysoka wartość uprawna lessu.